Het wordt vaak zo mooi voorgeschoteld: Huilbaby? Ga maar inbakeren mevrouw!

Waar komt inbakeren vandaan?
Vanuit de vroegste oudheid werden kinderen stijf in doeken gewikkeld omdat men dacht dat het lichaampje dan goed recht zou groeien. Daarnaast was het gemakkelijk, je legde je baby stevig ingewikkeld neer en had er geen omkijken meer naar. Ook oudere baby’s lagen ingewikkeld aan de kant van het veld waar de moeder aan het werk was, zo konden ze zich niet bewegen en dus niet wegkruipen. Inwikkelen gebeurde dus ook uit veiligheidsredenen, kinderen konden zich niet bezeren. Er werd niet nagedacht bij het feit dat het baby’tje in zijn eigen urine en ontlasting lag en dat dit bij warm weer flink ging broeien. De doeken werden in die tijd ook niet vaak verschoond en ernstige huidirritaties waren vrij gebruikelijk.

In de Middeleeuwen werd het inbakeren ook in ons land toegepast, omdat men toen dacht dat het beschermde tegen akelige ziekten als de pest en om opgelopen kneuzingen tijdens de geboorte te helpen genezen. Het inwikkelen hielp - zo dacht men - onder andere tegen kromme benen, navelbreuk en zorgde voor een kaarsrechte houding en stevige schouders. Als gevolg van het strakke inbakeren van de zuigelingen trokken sommige geneesheren halverwege de 18e eeuw aan de bel want nergens zagen ze zoveel kreupelen en gebochelden als in ons land!

Uit onderzoek onder de Indiaanse bevolking, waar inbakeren uit traditie werd toegepast, kwam naar voren dat kinderen daar meer heupdysplasie ontwikkelden. Dit terwijl deze afwijking nauwelijks voorkomt in landen waar baby's traditioneel in een draagdoek op de heup van de moeder worden gedragen, zoals bijvoorbeeld in Afrika. Aan het einde van de 18e eeuw raakte het inbakeren dan ook uit de gratie bij de mensen uit de hogere standen. Gezinnen uit de arbeidersklasse hadden deze keus niet, er moest immers gewerkt worden en inbakeren zorgde voor de veiligheid van het kind. Op het Nederlandse platteland bleef men tot het begin van de twintigste eeuw dit gebruik trouw.

In de jaren ’70 van de vorige eeuw werd inbakeren niet meer toegepast. Het werd afgeraden door de consultatiebureaus vanwege mogelijke heupproblemen, verminderde ontwikkeling van de motoriek en om een goede hechting tussen moeder en kind te bevorderen.
In de jaren ’90 werd inbakeren echter weer meer en meer gebruikt bij motorisch onrustige baby’s en bij huilbaby’s. Een wijkverpleegkundige legde je de basisprincipes uit en je kon aan de slag.

Onderzoek naar de effecten van inbakeren
Nu in 2008, is het de bedoeling dat inbakeren officieel wordt opgenomen in de richtlijnen van het consultatiebureau. Ik vind dit een verontrustende ontwikkeling. Er zitten zoveel haken en ogen aan, moeders moeten met zoveel dingen rekening houden en daarbij mag het maar in een zeer beperkte periode worden toegepast. Na de kraamtijd tot 4 maanden en dan moet weer worden afgebouwd. Het komt mij voor dat consultatiebureaus ouders tastbare handvatten willen bieden om het overmatige huilen tegen te gaan.

En wat is er meer tastbaar dan wikkeldoeken?
Andere oplossingen, zoals het zoeken naar de oorzaak van het huilen of intensieve begeleiding kosten teveel tijd of zijn simpelweg onbekend bij de medewerkers van de consultatiebureaus. Behalve een troostkoffertje, is inbakeren dus de enige concrete manier die wordt aangeboden. Door de gevaren die eraan verbonden zijn moet dit wel onder goede begeleiding gebeuren. Het consultatiebureau komt met het inbakeren tegemoet aan ouders die de behoefte voelen om zelf actie te willen ondernemen om het excessief huilen van hun kind te verminderen. Al met al heel begrijpelijk, alleen ga je het huilen smoren door je kind zo stevig in te pakken dat hij geen bewegingsruimte meer heeft.

En voor deze ouderwetse vorm van symptoombestrijding moeten veel van de huidige verpleegkundigen op cursus terwijl deze tijd ook gestoken had kunnen worden in een betere begeleiding van moeder en kind en het samen met de ouders zoeken naar de werkelijke oorzaken en oplossingen!