Iedere moeder hikt waarschijnlijk op tegen het moment dat je kleintje voor het eerst word ingeent. Met lood in je schoenen en een bezwaard geweten ga je richting consultatiebureau als een lam naar de slachtbank.

Maar troost je, meestal is het moment van prikken voor de kleine niet echt een traumatische ervaring. Je kind kan even huilen op het moment dat de prik gegeven wordt, maar een knuffel van mama en of zijn/haar favoriete speeltje of knuffelbeest biedt al gauw genoeg afleiding om die nare prik te vergeten. Inenten is echter wel heel belangrijk want het werkt preventief tegen een aantal ziekten die mede door het vaccinatieprogramma vrijwel niet meer voorkomt.

Nederland kent een zogeheten Rijksvaccinatieprogramma, dat bepaalt tegen welke ziekten kinderen worden ingeënt. Het programma heeft betrekking op kinderen van 0 tot 12 jaar oud. Doel is alle kinderen op hun 12e zo volledig mogelijk te hebben beschermd tegen de meest voorkomende kinderziekten.

Op grond van het Rijksvaccinatieprogramma worden kinderen ingeënt tegen difterie, kinkhoest, tetanus, polio, hib-ziekten, bof, mazelen en rodehond. De zogeheten DKTP, DTP, HIB en BMR prikken.

Onderstaand een verklaring van de ziekten en de enting.

Difterie
Difterie, vroeger ook bekend als 'kroep', wordt veroorzaakt door een bacterie, die via hoesten van mens op mens wordt overgebracht. Op de slijmvliezen van de keel kunnen vliezen ontstaan, waardoor het ademen moeilijk wordt en kinderen zelfs kunnen stikken. De difteriebacterie maakt gifstoffen die de hartspier en het zenuwstelsel kunnen beschadigen. Onbehandeld loopt de ziekte vaak dodelijk af. Vaccinatie met DKTP- of DTP-vaccin beschermt tegen deze ziekte.

Kinkhoest
Kinkhoest wordt veroorzaakt door een bacterie, die door hoesten wordt overgebracht. Kinkhoest is zeer besmettelijk. Het veroorzaakt gedurende weken tot maanden enorme hoestbuien die voor kinderen zeer uitputtend kunnen zijn. Bovendien kunnen de longen door langdurig en geforceerd hoesten blijvende schade oplopen. Kinkhoest gaat vaak gepaard met middenoorontstekingen. De ziekte kan dodelijk zijn, vooral voor zuigelingen. Er bestaat geen behandeling voor kinkhoest. Vaccinatie met DKTP-vaccin beschermt de meeste kinderen volledig tegen het krijgen van kinkhoest. Sommige gevaccineerde kinderen krijgen na de zuigelingperiode de ziekte toch, maar deze verloopt dan minder ernstig.

Tetanus
Tetanus, ook wel kaakklem genoemd, wordt veroorzaakt door een bacterie die in aarde en straatvuil voorkomt. De bacterie kan bij een verwonding in ons lichaam terecht komen en zich daar gaan vermenigvuldigen. Dat gebeurt vooral in kleine, diepe wonden, omdat de tetanusbacterie slecht tegen zuurstof kan. De bacterie produceert een gifstof die pijnlijke spierkrampen veroorzaakt en snel ook de ademhalingsspieren kan aantasten. Tetanus is vaak dodelijk, ondanks behandeling. Vaccinatie met DKTP- of DTP-vaccin biedt volledige bescherming tegen tetanus.

Polio
Polio wordt veroorzaakt door een virus, waarvan 3 typen bekend zijn. Het virus wordt via de ontlasting van besmette personen uitgescheiden. Door slechte hygiëne kan het virus van de ene mens op de andere worden overgebracht. Polio kan geheel zonder ernstige verschijnselen verlopen en alleen maar diarree als klacht hebben. Maar bij minder dan 1% van de besmette personen treden spierverlammingen op Er bestaat geen behandeling voor polio. Vaccinatie met DKTP- of DTP-vaccin biedt volledige bescherming tegen de drie typen poliovirus.

Hib-ziekten
Hib is een afkorting voor een bacterie, genaamd Haemophilus Influenza Type B. De bacterie wordt door hoesten en niezen van de ene op de andere persoon overgebracht. Ongeveer de helft van de gevallen van meningitis ( hersenvliesontsteking) bij kleine kinderen wordt veroorzaakt door de hib-bacterie. Van de 100 kinderen die hib-meningitis krijgen, overlijden gemiddeld 2 kinderen en bijna 10 kinderen houden er een ernstige handicap (doofheid, epilepsie, geestelijke achterstand) aan over. Daarnaast kan de hib-bacterie nog andere ernstige verschijnselen veroorzaken, zoals zwelling van het strotklepje (waardoor kinderen kunnen stikken) en ontsteking van de gewrichten. Vaccinatie met hib-vaccin biedt volledige bescherming tegen hib-ziekten. Kinderen die tegen deze ziekten zijn ingeënt kunnen wel nog hersenvliesontsteking krijgen die door een andere bacterie of virus wordt veroorzaakt.

Bof
Bof wordt veroorzaakt door een virus. Het bofvirus wordt verspreid door hoesten en niezen en veroorzaakt een ontsteking van de (oor)speekselklieren. Bof kan leiden tot hersen(vlies)ontsteking. Voordat tegen bof werd gevaccineerd, waren de meeste gevallen van de door virussen veroorzaakte hersenvliesontstekingen bij kinderen tot 15 jaar het gevolg van een bof-infectie. Doofheid kan een blijvend restverschijnsel van de bof zijn. In enkele gevallen kan het virus de alvleesklier, de teelballen bij jongens en de eierstokken bij meisjes aantasten. Voor bof bestaat geen behandeling. De eerste vaccinatie met BMR-vaccin beschermt in 95% van de gevallen volledig tegen bof.

Mazelen
Mazelen wordt veroorzaakt door een virus. Het virus wordt verspreid via de lucht door hoesten en niezen. De eerste verschijnselen lijken op een hevige griep of verkoudheid (koorts, hoesten, loopneus, ontstoken ogen). In deze fase is mazelen het meest besmettelijk. De ziekte wordt vaak pas herkend als voor de ziekte kenmerkende vlekjes op de binnenkant van de wangen verschijnen en enkele dagen later door een kenmerkende huiduitslag wordt gevolgd. Kinderen kunnen behoorlijk ziek zijn van mazelen, maar de ziekte is het meest gevreesd om haar ernstige gevolgen als middenoorontsteking, longontsteking en hersenbeschadiging. Mazelen kan dodelijk verlopen. Er is geen behandeling voor. De eerste vaccinatie met BMR-vaccin beschermt vrijwel volledig tegen deze ziekte.

Rodehond
Rodehond wordt veroorzaakt door een virus. De ziekte verloopt bij kinderen vrij onschuldig: ze kunnen wat verkouden zijn, wat temperatuurverhoging hebben, wat gezwollen klieren in de hals hebben en huiduitslag krijgen. Maar bij zwangere vrouwen, vooral vroeg maar ook later in de zwangerschap, kan het virus het zich ontwikkelende kind zeer ernstig beschadigen. Bij 80 van de 100 zwangere vrouwen die in de eerste zwangerschapsmaand worden besmet zal het kind schade oplopen. Vaak is die schade zo groot dat het kind al in de baarmoeder overlijdt. Kinderen die na besmetting in de eerste 3 maanden van de zwangerschap wel levend ter wereld komen hebben een grote kans op zeer ernstige afwijkingen aan het gehoor, de ogen en het hart. Ook een ernstige verstandelijke handicap kan het gevolg zijn. Behandeling is dan niet meer niet mogelijk.

De eerste vaccinatie met BMR-vaccin beschermt reeds meer dan 95% van de meisjes tegen rodehond. Na de tweede vaccinatie op 9-jarige leeftijd zijn praktisch gesproken alle meisjes tegen deze ziekte beschermd. Op het eerste gezicht lijkt het misschien vreemd om jongens tegen rodehond te vaccineren, want deze ziekte levert voor jongens over het algemeen geen gevaar op. Maar vaccineren heeft altijd een tweeledig doel. In de eerste plaats is het de bedoeling bescherming te bieden aan de personen die worden gevaccineerd. Daarnaast is het de bedoeling om de verspreiding van de ziektekiem onder de bevolking zo veel mogelijk te voorkomen. Het is gebleken dat jongens de ziektekiem kunnen verspreiden als zij niet zijn ingeënt.

Bijverschijnselen
Bij sommige inentingen kunnen bijverschijnselen optreden. Deze zijn meestal licht van aard. Het kan zijn dat je kindje kort na de enting wat verhoging heeft. In dat geval kun je je baby het best koel kleden en evt. (in overleg met de arts) een paracetamol of homeopatisch zetpilletje geven. Ook een sponsbadje wil nog wel eens verlichting geven.

Bron GGD Flevoland