Terwijl je tijdens je zwangerschap met een roze bril van wolk naar wolk huppelt, genietend van alle beweginkjes in de buik en aandacht van de buitenwereld, wil je eigenlijk niet aan de bevalling denken die zich straks gaat aandienen. Misschien heb je er al nachtmerries van maar misschien ook helemaal niet en ben je hartstikke nuchter hierover. Feit is dat een bevalling in bijna alle gevallen heel erg pijnlijk is. Vraag het een aantal willekeurige moeders en ze zullen het allemaal bevestigen. Bij de een duurt de bevalling echter langer dan bij de ander, is de bevalling pijnlijker dan bij een ander. Verschillende vrouwen hebben verschillende pijngrenzen en verschillende bevallingen.

De pijn die wordt ervaren tijdens de bevalling komt voort uit een samentrekken van de baarmoeder dat ervoor zorgt dat de baarmoedermond zich opent. Dit geldt ook voor de uitdrijvingsweeën, die samen met het persen ervoor zorgen dat het kind geboren wordt. De pijn neemt toe naarmate de ontsluiting vordert.

Veel vrouwen zijn (doods)bang voor een pijnlijke bevalling. Neem je eigen angst serieus en weet dat het mogelijk is om bij je verloskundige, huisarts of gynaecoloog pijnbestrijding ter sprake te brengen. Het kan zijn dat je verloskundige hier niet positief tegenover staat. Maar ook dat is uiteraard belangrijk te weten. Misschien kan hij of zij je angst wegnemen zodat je vol goede moed naar de bevalling kunt uitkijken en wordt pijnbestrijding zo overbodig.

Er zijn momenteel vele vormen van pijnbestrijding die de pijn tijdens de bevalling kunnen verlichten waarvan hieronder een overzicht. Realiseer je wel dat de meeste vormen niet voor een volledig pijnloze bevalling zorgen, maar de pijn verlichten.

TENS
De afkorting TENS staat voor Transcutane Electro Neuro Stimulatie. Met behulp van een apparaatje worden de pijnprikkels, die van je zenuwen naar je hersenen lopen, geblokkeerd met behulp van stroomstootjes. Bovendien wordt met de TENS-methode de productie van endorfine gestimuleerd, zodat je lichaam zichzelf verdooft. Het apparaatje heeft vier elektroden die onderaan je rug aan beide kanten van de ruggengraat worden geplakt. Je kunt het apparaatje kopen of huren. Breng je verloskundige tijdig op de hoogte wanneer je deze methode wilt gebruiken tijdens je bevalling.

Ruggenprik
Alleen als je in het ziekenhuis bevalt kan een ruggenprik gegeven worden. Er zijn ziekenhuizen waar niet op elk moment een anesthesist aanwezig is die de ruggenprik moet toedienen. Indien je wilt bevallen met een ruggenprik, dan moet je dat goed van tevoren regelen en afspreken. De ruggenprik is de meest effectieve vorm van pijnbestrijding bij de bevalling. Je voelt de pijn helemaal niet meer.

Er zijn twee soorten ruggenprikken:

• epiduraal en
• spinaal.

Bij een normale, vaginale bevalling is een epiduraal zeer gangbaar. Hierbij wordt er via een dun slangetje (katheter) verdovingsvloeistof in de ruimte tussen de ruggenwervels gespoten. Daarna wordt aan de katheter een pompje gekoppeld waar continu verdovingsvloeistof doorheen druppelt. Op die manier worden de zenuwen, die pijnprikkels van de baarmoeder en de bekkenbodem naar de hersenen vervoeren, uitgeschakeld. De weeën doen zo minder, of helemaal geen pijn meer. Wanneer je mag gaan persen en de verdovingsvloeistof is nog niet uitgewerkt, dan wordt de hoeveelheid verminderd, zodat je de toch persweeën voelt en daarop kunt anticiperen.

Lachgas en pijnstillende injecties
Ook deze methoden worden in het ziekenhuis toegediend waarbij het goed is te weten dat niet elk ziekenhuis lachgas voorhanden heeft. Lachgas is ook een goed middel om de scherpe kantjes van de weeën af te halen. Verder kun je in het ziekenhuis terecht voor injecties met een pijnstillend middel.

In Nederland wordt niet veel met lachgas gewerkt, in tegenstelling tot buitenlandse ziekenhuizen. In de Nederlandse ziekenhuizen worden wel injecties met morfineachtige stoffen (bijvoorbeeld pethidine) gegeven, die op het hele lichaam werken. Het maakt je rozig, waardoor je wat kunt slapen en uitrusten wanneer de ontsluitingsfase lang duurt. Het nadeel is dat deze stoffen via de placenta bij je baby terechtkomen, die daardoor ook suffig en minder beweeglijk wordt.

Warmte
Wanneer de weeën echt hevig worden kan een warm bad of een warme douche voor verlichting zorgen. Wanneer je geen bad hebt kun je op een krukje onder de douche zitten en de douchestraal op de plek houden waar je de meeste pijn ervaart. Wanneer je wel een bad hebt, en je badkamer lekker behaaglijk is, merk je na een aantal weeën dat de scherpe kantjes van de pijn afnemen. Ook zul je door de warmte meer ontspannen. Ook een warme kruik kan de pijn doen afnemen wanneer je deze op de pijnlijke plek houdt.

Massage
Vooral bij rugweeën kan masseren goed helpen. Je partner kan tijdens de pijnlijke weeën flink drukken op de plaats die het meest zeer doet. Dit is meestal een plekje net boven het stuitje. Het is belangrijk dat je precies aangeeft waar deze pijnlijke plek is waar je partner met zijn handpalmen heel hard drukt zolang de wee duurt. Zodra de wee voorbij is mag het drukken stoppen. Geef aan wanneer de wee gestopt is anders zal je partner dit niet de gehele bevalling volhouden. Bij beenweeën kunnen de beenspieren hard gekneed worden.

Hypnose
Hypnose tijdens bevalling is een diepe ontspanning, waarbij de persoon sterk op zichzelf geconcentreerd is.Het is mogelijk om jezelf onder hypnose te brengen of om je te laten hypnotiseren. Er is een gedegen voorbereiding voor nodig.
Tijdens een cursus leer je om jezelf onder hypnose te brengen. Tijdens de hypnose ben in een toestand van diepe ontspanning waardoor je de bevalling enerzijds als een soort droom beleeft wat de pijn een stuk draaglijker maakt, en anderzijds maak je alles heel bewust mee.

Continu infuus
In circa 15 ziekenhuizen kunnen vrouwen sinds kort zelf bepalen hoeveel pijnstilling zij krijgen. Het gaat om een vrij nieuwe vorm van pijnbestrijding met behulp van het middel Remifentanil. Dit is eeen zeer kort werkend middel dat via een infuus met een speciale pomp wordt toegediend.